नेपालजंग बाँके
सिद्धार्थ जंग शाह
नेपाल सरकारले सीमा क्षेत्रमा भन्सार नियममा गरेको कडाइको प्रतिवादमा भारतीय सीमावर्ती पेट्रोल पम्पहरूले नेपाली नम्बर प्लेटका सवारी साधनलाई इन्धन दिन बन्द गरेका छन्। यस निर्णयले सीमावर्ती क्षेत्रका हजारौँ नेपाली नागरिकको दैनिक जनजीवन कष्टकर बनेको छ।
नेपाल सरकारले हालै रु १०० भन्दा बढी मूल्यका सामान आयात गर्दा अनिवार्य भन्सार तिर्नुपर्ने नियम कड़ाईकासाथ लागू गरेपछि सीमा क्षेत्रमा निगरानी बढेको छ।
नेपालको यस कदमको 'काउन्टर' स्वरूप भारतको वैरगनिया लगायतका सीमावर्ती क्षेत्रका पम्पहरूले नेपाली सवारीलाई इन्धन नदिने सूचना टाँसेका छन्।
इन्धन नपाउँदा सीमा पार गरेर किनमेल वा कामका लागि गएका नेपालीहरूले आफ्ना सवारी साधन धकेलेरै नेपाल फर्काउनु पर्ने स्थिति सिर्जना भएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो समस्याका पछाडि मुख्य तीन कारणहरू देखिएका छन्:
सानो परिमाणको सामानमा पनि भन्सार अनिवार्य गर्दा भारतीय बजारको व्यापार प्रभावित भएको र त्यसको झोँक नेपाली सवारीमाथि पोखिएको।
भारतमा इन्धन सस्तो हुनु र नेपालमा महँगो हुनुले तस्करीको जोखिम बढेको भन्दै भारतीय अधिकारीहरूले निगरानी बढाउनु।
स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायबीच प्रभावकारी संवाद नहुँदा सानातिना विवादले ठूलो रूप लिनु।
स्थानीय भांछन : "हामी सधैँझैँ पेट्रोल भर्न गएका थियौँ, तर नेपाली नम्बर देख्नेबित्तिकै 'माथिबाट आदेश छैन' भन्दै फर्काइयो," एक स्थानीय पीडितले गुनासो गरे।
विशेषगरी मधेशका सीमावर्ती जिल्लाहरूमा यसको प्रत्यक्ष असर देखिएको छ। नेपाली सुरक्षाकर्मीहरूले भारतीय सवारीको निगरानी बढाएपछि भारतीय पक्षले पनि त्यसैगरी व्यवहार गर्न थालेको स्थानीयको बुझाइ छ।
सीमा क्षेत्रमा देखिएको यो गतिरोध अन्त्य गर्न दुवै देशका स्थानीय प्रशासन (सिडिओ र डीएम) बीच तत्काल वार्ता हुनुपर्ने देखिन्छ। समन्वयको अभावले सर्वसाधारणले भोग्नुपरेको यो सास्तीले दुई देशबीचको पारम्परिक सम्बन्धमा समेत खलल पुऱ्याउन सक्ने देखिंछ।
Post a Comment